زبانهای ایرانی

زبان‌های ایرانی (یا زبان‌های ایرانی‌تبار)، به زبانهایی گفته می شود  که همگی ریشه در یک زبان باستانی به نام زبان نیا ایرانی  Proto-Iranian یا Proto-Iranic دارند و به گویش‌های گوناگون  زبانی می شوند.

زبان‌های ایرانی نو در ایران و افغانستان روایی دارند. نمایندگانی از این زبان‌ها را در تاجیکستان – عراق، سوریه ، ترکیه ، ازبکستان، ترکستان، چین، و سرزمین فراخدامن هند می توان یافت.

مهم‌ترین زبان‌ها و گویش‌های ایرانی نو : پارسی، دری (یا تاجیکی)، مازنی(مازندرانی) کُردی، پَشتو یا پَختو(نام یکی از دو زبان آیینی در افغانستان و از شاخه ی زبانهای ایرانی شمال خاوری است که بیشتر در پاکستان و هندوستان و افغانستان بکار برده می شود)، بلوچی، لری، زازاکی(زازاکی، کردکی، کرمانجکی، دیملی، زازایی یکی از زبان‌های ایرانی شاخه ی شمال ‌باختری و از زبان‌های کناره دریای مازندران است و در خاور آناتولی (ترکیه) روایی دارد. شمار زازا-زبانان را پیرامون ۸ میلیون تن برآورد کرده اند)،گیلکی ، تالشی(نام یک گروه زبانی، از زبانهای ایرانی شمال باختری) ، تاتی(زبان تات های ایران که در رشته‌کوه‌های البرز و زاگرس، بویژه  در پیونگاه این دو رشته زندگی می کنند)  آسی(یا اوسِتی یا اُسِّتی نام  زبان مردم آسی و از زبانهای ایرانی  شاخه ی خاوری که امروزه در قفقاز در سرزمینی  میان روسیه و گرجستان  زندگی  می کنند)، سمنانی، دامغانی و اَچُمی(نام زبان مردم جنوب استان فارس و نیمه ی باختری استان هرمزگان، جنوب باختری کرمان و خاور بوشهر که زبان خودمونی و لارستانی هم گفته می شود) هستند.

زبانهای ایرانی  با دبیره های ایرانی، لاتین و سیریلیک نوشته می شوند.

در این بخش از تارنمای فرهنگستان جهانی کورش به بر رسی و شناخت این زبانها خاهیم پرداخت. امید است که زبانشناسان و ویژه کاران در این رشته از دانش بیاری جویندگان دانش برخیزند و سر ریز دانش خود را بر همگان بیافشانند.

زبانهای ایرانی

اشتراک گذاری