پیشگفتار واژه یاب هومر

ویل دورانت نویسنده ی نامدار آمریکایی در تاریخ تمدن می نویسد: شهریگری (= تمدن) هم کوششی است همگانی و هم پیشتازی(= رقابت)، پس شایسته است که مردمان، فرهنگ، زبان، آیین ها- ترازداری (= اقتصاد) – خُنیا (= موسیقی) و دیگر دستاوردهای فرهنگ و هنر خود را پاس بدارند.

زبان پیاله ی فرهنگ ملت ها است، نمی توان به پاسداری از فرهنگ ایران برخاست ولی پیاله ی فرهنگ ایران که زبان پارسی است را نادیده گرفت.  نمی توان بدستاویز اینکه تنی چند از فرزانگان ایرانی اندیشه های فرزانشی خود را بزبان تازی نوشته اند از زیر بار خویشکاری شانه تهی کرد و پیاله ی فرهنگ خود را نادیده گرفت.  اگر فرزانگان بلند پایه ما از روی ناگزیری بزبان تازی می گفتند و می نوشتند و گاه گرانمایه ترین اندیشه های فرزانی خود را در پیاله ی زبانزدهای قرانی می ریختند، این نباید دستاویزی بشود برای ما تا ما نیز چنین کنیم.

فردوسی بزرگ در گرماگرم تاراج ضحاک و افراسیاب های زمانه ی خود بپا خاست و زبان پارسی را از نابودی رهایی بخشید و درفش سربلندی مردم ایران را برافراشت و بدست دودمانهای پس از خود سپرد.

هنگامی که سخن از پارسی سره می گوییم، گروهی بی درنگ بالا بر می افرازند که: اگرچنین کنیم تکلیف حافظ و سعدی و مولوی چه می شود؟..

از گویندگان این سخن باید پرسید که اگر در اندیشه ی پاک سازی زبان خود نباشیم پس تکلیف فردوسی چه می شود؟…

آیا ارزش فردوسی کمتر از حافظ و سعدی و مولوی است؟.

در پاسخ این گروه باید گفت:  بکار گیری زبان پارسی در گفتار و نوشتار  نه تنها ما را با حافظ و سعدی بیگانه نمی سازد ونکه  ما را به دریافت پیام آنان توانا تر می سازد .

فراموش نکنیم که حافظ و سعدی ایرانی تبار و پارسی زبان بودند و اگر گهگاه  برای هم آوا كردن سروده ها ی خود ناگزیر برخی از واژه های تازی را بکار برده اند این نباید دستاویزی بشود برای ما تا از زیر بار خویشکاری بگریزیم و با ندانم کاریهای خود زبان پارسی را آنچنان به واژه های تازی و ترکی بیالاییم  که حافظ و سعدی هم از دریافت آن ناتوان بمانند.

اگر به سروده های حافظ  و سعدی و مولوی و خاقانی و منوچهری و دیگر سخن پردازان خوش پردازِ ایرانی بنگریم هزاران هزار واژه ی ناب پارسی را در سروده های آنان خواهیم یافت که  ما امروزه از روی بی انگاری بجای آنها واژه های تازی را بکار می بریم، برای نمونه آنان گفته اند: چَنبَر، مانند:

این چَنبَر گردنده بدین گوی مُدَوَر

چون سرو سهی قد مرا کرد چو چَنبَر

ناصر خسرو

ولی ما امروز می گوییم دایره…

آنان گفته اند:  کژ و مژ…

چون کشتی بی لنگر کژ می شد و مَژ می شد

وز حسرت او مُرده سد گلشن و کاشانه

دیوان شمس تبریزی

ولیمابهشیوهیتازیانمیگوییمکجومج…

آنان گفته اند سُخن:

من بی دل و دستارم، در خانه ی خمارم

سد سینه سُخن دارم این شرح دهم یانِه

دیوان شمس تبریزی

ولیمامیگوییمحرف …

آنانگفتهاند: وَشتَن:

يارم ز در درآمد، وَشتَن کنيد، وَشتَن

اين خانه را ز وَشَتن، گُلشَن کنيد،گَلشَن

شاه قاسم انوار

ولی ما گوییم:  رقصیدن..

آنان گفته اند:  یَزَک :

ای سپاهت را ظفر لشگر کش و نصرت يَزَک

نی يقين برطول وعرض لشگرت واقف نه شک

انوری

ولی ما  به شیوه ترکان می گوییم: قراول…

اینهاوسدهانمونهیدیگرنشانمیدهندکه  درد ما غم حافظ و سعدی نیست! درد ما تنبلی و گریز از زیر بار خویشکاری است، نه پاسداشت حافظ و سعدی!  ما می خواهیم بدستاویز پاسداری از سروده های سعدی و حافظ و مولوی و عطار و دیگران، کار را بر خود آسان کنیم، وگرنه هر کسی می داند که سخن گفتن و نوشتن به پارسی نه تنها ما را از دریافت  سروده های حافظ و سعدی دور نمی دارد ونکه پیاله ی فرهنگ ما را فراخ تر، و روان حافظ و سعدی را شادمان  تر می کند.

اگر ایرانی به جای عطش بگوید  تشنگی و بجای عفونت  بگوید گندیدگی، بد بویی، چرکینی و بجای رقصیدن بگویدوَشتَن – بجای فاضلاب بگوید پَساب –  بجای مَقولِه بگوید گُفتار – بجای قافیه بگوید پساوند –  بجای جهالت بگوید کانایی، دبنگی، نادانی –  بجای انسانیت بگوید مردم گری – بجای معیوب بگوید: آکمند،  حافظ و سعدی نه تنها از او آزرده نخواهند شد ونکه سپاسمند او نیز خواهند بود .

گروهی دیگر بر این باورند که واژه های تازی پس از اینکه به زبان پارسی درآمدند و شناسنامه ایرانی گرفتند دیگر نباید بیگانه شمرده شوند!..

در پاسخ این گروه باید گفت: آری، برخی از واژه های تازی، ایرانی شده و شناسنامه ی ایرانی دارند، ولی اینگونه واژه ها در گفتار و نوشتار نباید در رده ی یکم و همپای واژه های ناب پارسی شمرده شوند، برای نمونه اگر چامه سرایی برای پساوند سازی ی سروده خود ناگزیر از بکار بردن واژه ی دایره شد می تواند آن را بکار گیرد، ولی اگر چنین نیازی در کار نبود چرا باید دایرهی تازی چنبر ایرانی را از میدان بدر کند؟. چرا عقیم  تازی  باید جای نازا و  سِتَروَن  پارسی را بگیرد، چراشراب تازی (که حرام هم هست!) باید جای: می- باده- نبید- مُل – و آب رَز را بگیرد که نه تنها ناروا نیستند ونکه باده نوشی یکی از کهن ترین و خوش آیند ترین آیین های ایرانی در رزم و بزم است.

ماکهدرزبانپارسیواژههای: دستیازی- رُبایش- یازِش – به زورگیری – ربایشگری- دست اندازی و فروگیری  را داریم، چرا باید  واژه  غصب  تازی را  به کار گیریم  و اینهمه واژه های  خوش آهنگ پارسی را از پیاله ی زبان خود دور بیاندازیم؟.

ماکهواژههای:  نیازمندی – تنگدستی-  ناداری- بی چیزی – و مستمندی   را در زبان خود داریم، چرا باید فاقۀ  تازی را جایگزین اینهمه واژه های زیبای پارسی کنیم؟.

ما که واژه های: گوشه نشین- کناره گیر- تنها – پارسا – و پرهیزگار  را در زبان خود داریم چه نیازی به معتکف تازیان داریم؟.

ماکه: هَنداد خورشیدی و سامانه ی خورشیدی را داریم، چرا باید  منظومۀ شمسی  را از تازیان وام بستانیم و  دو نام زیبای هَنداد خورشیدی و سامانه ی خورشیدی را دور بیاندازیم؟

برخی از واژه های تازی که به پارسی در آمده و جا خوش کرده اند می توانند شهروندان رَده دوم و سوم زبان پارسی شمرده شوند و تنها زمانی بکار گرفته شوند که یا برابر آنها در زبان پارسی نباشد، یا برای هم پساوندی و هم آوا ساختن واژه ها در سرایش چامه ها از آنها بهره برداری شود، نه اینکه آنها را شهروندان رده ی یکم  بشماریم و برابرهای زیبای پارسی آنها را از پیاله ی زبان خود دور بریزیم.

گروهی دیگر  پارسی گویی را یک جنبش ضد عرب  می دانند .

در پاسخ این گروه  باید گفت که بسیاری از عرب زبانان روزگار ما، مانند مردمان مصر–  سوریه – عراق – اردن- فلستین– سودان و … عرب  نیستند،  اینها زیر فشار تیغ خونریز تازیان،  میان مرگِ همراه با خواری، یا پذیرش آیین و زبان تازیان،  دومی را بر گزیدند و عرب زبان  شدند،  ما با این مردم ستمدیده  نه تنها سر جنگ نداریم ونکه  با آنان همدردی هم می کنیم.

روزیازحسنینهیکلفرزانهینامدارمصریپرسیدند: شما مردم مصر با آنهمه پیشینه درخشان فرهنگی چه شد که عرب زبان شدید؟ گفت: برای اینکه ما فردوسی نداشتیم!..

دیگر اینکه زبان عربی زبانی است توانا، ولی برای عرب زبانان نه برای ما ایرانیان که خود زبانی بسیار رساتر و توانا تر از آن داریم.  آیا هرگز دیده اید که عربها بگونه یی با هم سخن بگویند که نیم بیشتر واژه هاشان پارسی باشد؟ و اگر چنین کنند، آیا می شود آنان را برای این کار ناشایست ستود؟!.  اگر بکار بردن واژه های پارسی در زبان تازی برای عربها نا ستودنی است، چرا باید بکار بردن واژه های تازی در زبان پارسی برای ما روا باشد؟.

برای نشان دادن توانمندی و شیوایی زبان پارسی بخشی از نوشته ی استاد ذبیح الله صفا را از نسک گرانمایه ی حماسه سرایی در ایران  وام می ستانیم تا با جابجا کردن واژه ها توانمندی زبان پارسی را نشان دهیم،  استاد می نویسد:

« مقدمۀ مُجَلد اوّل  ترجمۀ مول یکی از بهترین تحقیقاتیست که راجع به شاهنامه و فردوسی و آثار  حماسی ایرانی شده است و اغلب اطلاعاتی که مول اظهار کرده هنوز تازه و قابل استفاده و نقل است»  .

اگر چهار نام:  مول – شاهنامه –  فردوسی و ایرانی  را از سی واژه ای که در این گزاره بکار رفته اند کنار بگذاریم بیست و شش  واژه بجا می ماند که چهارده تای آنها عربی است .

آیامیتوانگفتکهاینگونهسخنگفتنونوشتنبرایآناستکهمادچارکمبودِواژههستیم؟یادردمادردبیانگارینسبتبهزبانپارسیاست؟

برای نشان دادن توانمندی زبان پارسی، همین گزاره را در پیاله ی زبان پارسی می ریزیم تا بی نیازی آنرا به واژه های بیگانه به نمایش بگذاریم:

«پیشگفتار پوشنه ی یکم  برگردان مول یکی از بهترین پژوهش هایی است که در زمینه شناخت فردوسی و شاهنامه و دیگر رزمنامه های ایرانی شده است، بیشترین آگاهی هایی که مول بازنموده هنوز هم تازه و شایان بهره برداری و گفتگو است» .

در این جابجایی واژه های پیشگفتار بجای «مقدمه» – پوشنه  بجای «مُجَلَد» –برگردان بجای« ترجمه» –پژوهش بجای «تحقیقات» –در زمینه بجای «راجع» – رزمنامه بجای«حماسه» –بیشترین بجای «اغلب» –آگاهی بجای «اطلاع» – باز نمود بجای «اظهار» –شایان بهره برداری و گفتگو بجای « قابل استفاده و نقل» بکار گرفته شدند و دیدیم که نه تنها نیازی به واژه های تازی نبود  ونکه آنچه به پارسی گفته شد بسیار شیوا تر از آن بود که با واژه های تازی گفته شده بود .

نگاهی هم به نوشته ی سعدی می اندازیم  تا با ریختن آن در پیاله ی پارسی سَرِه توانمندی و شیوایی این زبان را نشان دهیم:

«بامدادان که خاطر باز آمدن بر رای نشستن غالب آمد دیدمش دامنی گل و ریحان و سُنبل و ضُمیران فراهم آورده و رغبت شهر کرده  گفتم گل بستان را چنانکه دانی بقایی و عهد گلستان را وفایی نباشد و حکما گفته اند هر چه نپاید دلبستگی را نشاید، گفتا طریق چیست؟   گفتم برای نِزهت ناظران و فُسحت حاظران کتاب گلستان توانم تصنیف کردن که باد خزان را بر ورق او دست تطاول نباشد و گردش زمان عیش ربیعش را بطیش خریف مبدل نکند.

بچه  کار آیدت  ز گل طبقی

از گلستان  من ببر ورقی

گل همین پنج روز و شش باشد

وین گلستان همیشه خوش باشد

حالی که من این بگفتم دامن گل بریخت و در دامنم آویخت که الکریمُ  اذا وعدَ وفا، فصلی در همان روز اتفاق بیاض افتاد در حسن معاشرت و آداب محاورت در لباسی که متکلمان را بکار آید و مترسلان را بلاغت بیفزاید   فی الجمله هنوز از گل بُستان بقیتی موجود بود که کتاب گلستان تمام شد و تمام آنگه شود به حقیقت که پسندیده آید در بارگاه شاه جهان پناه سایه ی کردگار و پرتو لطف پروردگار ذخر زمان و کهف امان المویدُ من السماء المنصورُ علی الاعداء عضدالدولِه القاهرهِ سراجُ الملت الباهرهِ  جمالُ الانام مفخرُ الاسلام سعدُ بن الاتابک العظم شاهنشاه المعظم مولی ملوکِ العرب و العجم سلطان البر و البحر وارث ملک سلیمان مظفرالدین ابی بکربن سعد ابن زنگی ادام اللهُ اقبالَهما و ضاعَفَ جلالَهُما جَعَل الی کلِّ خیرِ ماَلهما و بکرشمه و لطف خداوندی مطالعه فرماید.   گلستان سعدی رویه ی 33 چاپ امیر کبیر تهران: 1366

اینک برگردان همین سخن به پارسی سَره:

بامدادانکهرایبازگشتبرراینشستچیرهآمد،دیدمشدامنیگُلونازبویه {=ریحان} و سُنبل و سِپَرغَم {= ضُمیران} فراهم آورده و آهنگ شهرکرده، گفتم گل بُستان را چنانکه دانی پایندگی، و پیمان گلستان را تُوزِشی{= وفا} نباشد و فرزانگان گفته اند هر چه نپاید دلبستگی را نشاید ، گفتا پس راه چیست؟ گفتم برای دلگشایی بینندگان و دلبازی باشندگان نامه ی گلستان توانم نوشت که باد خزان را بر برگ آن دست بیداد نباشد و گردش زمان خوشکامی بهارانه اش را به اندوه زدگی پاییزان دگرگون نکند.

همین که من این بگفتم دامن گل بریخت و در دامنم بیاویخت که: دهشمند چون پیمان کند به جای آورد، بخشی درهمان روز نوشته شد در باره ی همزیستی نیک، و آیین سخنوری، بگونه ای که گویندگان را به کار آید و نامه پردازان را شیوایش افزاید. به هر روی هنوز از گُل اندکی مانده بود که نامه ی گلستان به رسایی رسید و رسا آنگه شود به درستی که پسندیده آید در بارگاه شاه جهان پناه،  سایه ی کردگار و پرتو مهر پروردگار، سربلند زمان، و پناه آسایش و روشنگر آسمانی، پیروز بر دشمنان، بازوی کشور ِسربلند، چراغ مردم دانا و شکوه آفریدگان و مایه ی سرافرازی اسلام، سَعد، پوربزرگ دستور شاهنشاه والا، سَروَر پادشاهان تازی و جز تازی، فرمانروای خشکی و دریا، جانشین سرزمین سلیمان مظفرالدین ابی بکر فرزند پور زنگی که بخت بلندش دنباله یابد و شکوهمندی اش دو برابر گردد به کرشمه ی مهر خداوندی بررسی فرماید.

اکنون می پرسم اینگونه گفتن و نوشتن برازنده ی فرزندان فردوسی است، یا آنگونه گفتن و نوشتن؟.

نگاهی هم به دو برگردان گوناگون از پیشگفتار برزویه ی پزشک در گرامی نامه ی کلیله و دمنه می اندازیم تا برتری زبان پارسیِ سره را به نمایش بگذاریم، نخست از برگردان استاد عبدالعظیم قریب چاپ برادران علمی رویه ی 56

{…خاصه در این روزگار تیره که خیرات بر اطلاق روی بتراجع نهاده است و همت مردمان از تقدیم حَسَنات قاصِر گشته با آنچه مَلِکِ عادل انوشیروان کسری بن قباد را سعادتِ ذات و یمن نقیبتِ و رجاهتِ عَقل و ثبات رای و علو هِمَت و کمال مُقدَرَت و صِدق لَهجَت و شمول عدل و رأفت و افاضت جود وسخاوت و اشاعت حِلم و مُحبت و علم و احترام علماء و اختیار حکمتِ و اصطناع حکماء و مالیدن جباران و تربیت خدمتکاران و قمع ظالمان و تقویت مظلومان حاصل است.

می بینیم که کارهای زمانه میل بادبار دارد و چنانستی که خیرات مردمان را وداع کردستی و افعال ستوده و اقوال پسندیده مدروس گشته و راه راست بسته و طریق ضلالت گشاده و عدل ناپیدا و جور ظاهر و علم متروک و جهل مطلوب و لوم و دنائت مستولی و کرم و مروت متواری و دوستیها ضعیف و عداوتها قوی و نیک مردان رنجور و مستذل و شریران فارغ و محترم و مکر و خدیعت بیدار، وفا  و حُریَت در خواب و دروغ موثر و مثکر و راستی مهجور و مردود و حق منهزم و باطل مظفر و متابعت هوا سنتی متبوع و ضایع گردانیدن احکام خرد و طریقتی مشروع و مظلوم محق ذلیل و ظالم مبطل عزیز و حرص غالب و قناعت مغلوب و عالم غدارِ و زاهد مکار بدین معانی شادمان و بحصول این ابواب تازه روی و خندان …

اینک همین گفتار به پارسی سره:

در این روزگار تیره که دهش و بزرگواری مردمان روبه کاهش نهاده است و فروزه های نیک مانند خُجَستگی نهاد و برتری خِرَد- استواری رای– جوانمردی- راستی در سخن- گسترش داد- مهربانی- دستگیری- بخشش- خویشتن داری- دانش دوستی- گرامیداشتِ دانشمندان- گُزینِش فرزانگی و فرزانگان- زبون سازی بیدادگران و پرورش کارگزاران و  پشتیبانی از ستمدیدگان به فراموشی سپرده شده است!

کردار ستوده و خوی پسندیده کهنه گشته است، راست راه بسته و کژ راه گشاده، دادگری ناپیدا و بیداد گری هویدا است. دانش بدور افتاده است و نادانی خواستار بسیار دارد! پستی و فرومایگی بر همه فرمانروا گشته  و بخشایش و جوانمردی گریزان! دوستی ها سُست ودشمنی ها نیرومند گشته است، نیکمردان رنجور و خوارند و بد کاران آسوده و گرامی، نیرنگ بیدار است و پیمانداری و نیک منشی در خواب، دروغ هنایده و پر بار است و راستی از یاد رفته و دور افتاده، هوده گریخته است و بیهوده پیروز، پیروی از خواهش های تن خویی پسندیده است و بی ارزش گردانیدن  دستور های خرد روشی ستودنی، ستمدیده ی بیگناه پست شده است و ستمگر گناهکار گرامی! آز چیره است و خرسندی در شکست، جهان فریبکار با این نهاد ها شاد است و با گشایش این درها تازه روی و خندان…

گروه دیگری می گویند : « یک زبان هنگامی توانمند می شود که  دروازه های خود را به روی واژه های بیگانه بگشاید و با پذیرش آنها  بر دارِش و توانمندی خود بیفزاید و در این راستا زبان انگلیسی را نمونه می آورند که با پذیرش سدها هزار واژه از زبانهای بیگانه بر توانمندی خود افزوده است. »  .

این سخن درست است، بی شک همانگونه که فرهنگ یک مردم در برخورد با فرهنگهای دیگر تر و تازه و جوان و بُرنا می شود، زبان نیز باید این ویژگی را داشته باشد تا بتواند در چرخه ی نا ایستای زمان پویش خود را پی بگیرد، و این چیزی است که نیاکان ما از دیر زمان دریافته و در راستای آن  کوشیده اند، نمونه های زیر نشان دهنده ی کوششهای ارجمند آنها است :

واژه ی دبیره به چم نگارش  یا (خط) از زبان بابلی به زبان پارسی در آمده و شناسنامه ی پارسی گرفته است. این واژه  در سنگنبشته های هخامنشی به گونه ی دیپی  دیده می شود.  داریوش بزرگ در سنگ نبشته ی بیستون می نویسد:

« تو که زین پس این « دیپی » بخوانی کرده ی من ترا باور شود  آنرا دروغ مپندار» .

باز می گوید: « با خواست اَهورَه مزدا مرا کرده های دیگری است که در این دیپی  نوشته نشد، از این روی نوشته نشد که آنکه این دیپی پس از این بخواند او را کرده من گزاف ننماید» .

این واژه سپس تر به دبیره دگرگون شد و همکردهای بسیار مانند: دبستان  – دبیرستان  – ادبستان و  دبیرخانه   از آن ساخته شد و بگونه یی دیگر در واژه های  دبیر –  دیبا – دیباچه  و دیوان بجای ماند.

این یگانه  واژه یی نیست که از سرزمین میانرودان به ایران رسیده و شناسنامه «پارسی»  گرفته است، بسیاری دیگر از اینگونه واژه ها دیر زمانی است که از زبانهای سومری – اکدی – بابلی – آرامی و سُریانی به ایران رسیده و در پیاله زبان پارسی جا خوش کرده اند  مانند واژه سومری بوریا  و واژه ی اکدی تنور و واژه ی آرامی یلدا  و بسیاری واژه های دیگر، همچنانکه بسیاری از واژه های یونانی و ترکی هم به زبان پارسی در آمده  و بر دامنه ی آن افزوده اند مانند واژه ی دفتر که برآمده از دیفتر یونانی و در چم  پوست است { نام بیماری دیفتری هم از همین ریشه است}  و همچنین واژه های  دِرهم  و  دینار و  کالبد  و  دیهیم  و استوره  و جز اینها که تاکنون در زبان پارسی بجا مانده همه از زبان یونانی آمده اند، و همچنین واژه های آقا –آلاچیق – اتابک – اتراق –  اجاق – اخته – اردو …  و جز اینها که از زبان ترکی به زبان پارسی درآمده و بر گنجایش زبان ما افزوده اند  .

بی گمان یکی از شوند های رسایی و شیوایی زبان پارسی در همین داده ها و گرفته هاست. این زبان اگر چه امروز پارسی  گفته می شود  ولی وارون آنچه که برخی می گمانند و گاه آنرا  نشان نژاد پرستی پارس ها  می شمارند  تار و پودش در پارس  و بدست  پارس ها بافته نشده ونکه همه ی  مردم ایرانزمین، از خراسان بزرگ گرفته  با زبان پهلوی و گویشهای سغدی و ختنی  تا «کردستان و آذرآبادگان و همدان»  با گویشهای مادی  و«خوزستان و لُرستان (پشتکوه)  و کوههای بختیاری» با گویشهای  ایلامی  و واژه های بیگانه مانند:

سومری – بابلی – اکدی و یونانی هم در ساخت و بافت این زبان دل نشین دست داشته و آنرا به شیوایی و رسایی رسانیده اند، و هم امروز نیز هزاران واژه از زبانهای لاتین و انگلیسی و فرانسوی و روسی مانند سماور – رادیو– تلویزیون – کامپیوتر–  اتومبیل- ترن – ترمینال – دموکراسی –  فاشیسم – سوسیالیزم – سکولاریسم – مدرنیزم … و جز اینها  به زبان پارسی راه یافته و جا خوش کرده اند و کسی در اندیشه ی جدا سازی آنان نیست!.  پس جا دارد پرسیده شود که اینهمه گفتگو برای چیست ؟ چرا واژه های یونانی و سومری و اکدی و آرامی و فرانسوی و روسی و  جز اینها به آسانی پذیرفته می شوند ولی دربرابر واژه های تازی گاه با واکُنشهای تند و تیز روبرو می شویم؟ .

پاسخ این پرسش را در دو زمینه می توان یافت، نخست اینکه  نا همسانی بسیار هست میان آن چیز که خود بر می گزینیم و آن چیز که به زور بر ما پذیرانده می شود.

زنجوانیکههمسرشراخودبرمیگزیندبازندیگریکهبهزوربههمسریمردفرومایهیی  داده می شود هرگز برابر نیستند .

ما واژه ی سماور را نداشتیم آنرا از زبان روسی گرفتیم و برزبان خود افزودیم، به همانگونه  واژه های دبیر – دفتر – تنور – و بوریا  را از سومریها و بابلیها و یونانیها  و اکدیها… و رادیو – تلفن –  تلویزیون – اتومبیل  ترن و کامپیوتر و جز اینها را از لاتین و دیگر زبانهای اروپایی وام ستاندیم و به آنها شناسنامه ی ایرانی بخشیدیم، اینها را هیچ کس بزور شمشیر بر زبان ما نکاشت و با خون نیاکانمان آبیاری نکرد.   هیچ یک از این مردم برای پذیراندن زبان و آیین خود آسیاب هایمان را با خون زنان و مردان و کودکانمان بکار نیانداختند… هیچ کدام پسر بچه هایمان را اخته نکردند و بنام غلام بچه با آنها نیامیختند.. هیچیکدام به زنان و دختران ایرانی دستیازی نکردند و پس از کامجویی  در بازارهای برده فروشان جهان به روسپی گری نفروختند… هیچکدام بگناه پارسی گویی زبان از دهان ایرانیان بیرون نکشیدند و بر سر درختان نیاویختند… هیچ کدام از آنها کودکان دانشمندان ایرانی را در دیگها نپختند و گوشتشان را بخورد پدرانشان ندادند… هیچکدام با سرهای  بریده ی ایرانیان پایه های دیگ نساختند و ایرانی را خوار نشمردند و وادار به پذیرش دین و آیین و زبان خود نکردند، هیچکدام بزور تازیانه و تیغ ما را به خاکساری در برابر خود وا نداشتند و نیم خورده های گندیده ی خود را بخورد ما ندادند!.. ولی تازیان اینهمه را کردند و بسیار بدتر از اینهمه را کردند،  نامک سراها  ها و  نسک  ها و  نسک خانه  های ما را سوزاندند و به رودخانه ها ریختند  تا کتاب خود را جایگزین نبیگ ایرانی کنند.. چرا ما باید واژه ی کتاب را بجای کتاب سلاطین  نامید که ما چنین  می کنیم، فردوسی که زنده کننده ی زبان پارسی است واژه ی  نامه  را بجای  کتاب،   شاه را بجای سلطان  بکار برد ما نیز اگر خود را فرزندان فردوسی می دانیم  باید چنین کنیم .

از سوی دیگر پذیرفتن یک واژه ی بیگانه برای افزودن بر توانمندی آن  زبان است نه برای جایگزین کردن آن واژه بجای واژه های خودی، و این چیزی است که با اندوه بسیار باید گفت  که سخن سرایان نامدار ما از دیر زمان تا به امروز کرده اند و هنوز هم می کنند تا آنجا که واژه های تازی جا را برای واژه های ایرانی تنگ کرده و در بسیاری از زمینه ها واژه های ایرانی را یکسره از میدان بدر کرده اند .

بشود که سخنوران و سخن سرایان ایرانی  زبان پارسی را که پیاله ی فرهنگ ایران است پاس بدارند و در گفتار و نوشتار خود بجای لغات تازی،  واژه های دل انگیز ایرانی را بکار گیرند…

بشودکهدرآیندهدفترهایآموزشیدورههایدبستانیودبیرستانییکسرهبزبانپارسیآراستهگردند..

بشود که ایرانی به ارزش های فرهنگ خودی آراسته گردد . ایدون باد و ایدون تر باد .

پایندهایران

هومرآبرامیان

اشتراک گذاری